Aangifte

Gepubliceerd op 9 juli 2018
Aangifte

Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad. Deze maand schrijft ze over het doen van aangifte bij mensenhandel. Waarom doen maar zo weinig minderjarige slachtoffers in Nederland aangifte bij de politie en hoe kunnen we dit veranderen?

Elk jaar worden naar schatting ruim 1300 Nederlandse meisjes tussen de 12 en 17 jaar slachtoffer van een loverboy. Ze worden seksueel uitgebuit door een pooier, een mensenhandelaar. Van deze meisjes komt maar 1 op de 10 in beeld bij hulpverlening of politie. En van de 130 meisjes die wél hulp krijgen, doet maar een enkeling aangifte. Terwijl aangifte noodzakelijk is om mensenhandelaren op te pakken. Hoe kan dit?  Wat maakt het zo moeilijk om aangifte te doen? 

Ons Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) deed onderzoek naar de reden. De meeste minderjarige slachtoffers van seksuele uitbuiting doen geen aangifte omdat ze bang zijn. Vaak dreigt de mensenhandelaar familie wat aan te doen, het meisje aan een publieke schandpaal te nagelen door naaktbeelden online te zetten of bedreigt hij haar zelfs met de dood. Die angst werkt verlammend, maakt dat je niks meer kunt.

Een andere factor is het slachtofferschap. Als iemand bij je inbreekt, bén je niet alleen slachtoffer, maar vóel je dat ook meteen. En je wilt maar één ding en dat is dat de inbrekers worden gepakt.
Bij de slachtoffers van seksuele uitbuiting is dat vaak anders. De werkwijze van een loverboy maakt een meisje afhankelijk. Het meisje is kwetsbaar door bijvoorbeeld een licht verstandelijke beperking of onveilige thuissituatie en kan hierdoor minder goed inschatten wat risicovolle situaties zijn. Ze kent haar eigen grenzen niet of heeft moeite om dit aan te geven. Ze voelt zich geliefd door de jongen en heeft het idee dat ze uit vrije wil gekozen heeft voor de prostitutie en dat ze zich zelf in deze positie heeft gebracht. Hierdoor voelt ze zich geen slachtoffer. Waarom zou je dan aangifte doen? 

En als een meisje overweegt om wél aangifte te doen, kijkt ze op tegen de ellenlange en zware procedures. Keer op keer je verhaal te moeten vertellen, de angst om weer oog-in-oog met hem te komen. En, de vaak lage straffen die worden gegeven helpen zeker ook niet mee bij de aangiftebereidheid.
Zo zijn er veel factoren die zorgen dat een slachtoffer geen aangifte doet. En dat is zeer zorgelijk. Want om mensenhandel te stoppen, moeten mensenhandelaren worden opgepakt en gestraft - met straffen die impact hebben. En daar hebben we een aangifte voor nodig. Enkele weken geleden heeft het CKM het onderzoeksrapport aan Tweede Kamerlid Anne Kuik aangeboden, waarin we verschillende aanbevelingen doen om de aangiftebereidheid te verbeteren. 

De politie heeft op basis van het rapport aangekondigd op korte termijn aan de slag te gaan met de aanbevelingen, samen met het Openbaar Ministerie en het CKM. We zijn heel blij met de samenwerking met de politie! Zo ook tijdens onze jaarlijkse motortoertocht, eind juni. Uit heel Nederland kwamen (oud-) politieagenten naar Friesland om 100 meiden uit de opvang mee te nemen op hun motor voor een tocht door Friesland. De meiden hebben vaak geen goede ervaring met politieagenten, omdat die hun vriendje hebben opgepakt of juist weinig konden doen door gebrek aan bewijs. Deze dag organiseren we samen met de politie om de meiden een andere kijk op de politie te geven. Dat agenten betrokken en betrouwbare mannen en vrouwen zijn, die er alles aan doen om geweld te stoppen en Nederland een stuk veiliger te maken. Wie weet zorgt de verbinding van deze dag ervoor dat meiden die bij ons worden behandeld alsnog overwegen om aangifte te doen. 

Vorige maand voerden we campagne, waarin we gesteund werden door actrice Halina Reijn (via acties op social media), politieagent Dwight van de Vijver (maakte een bijzondere vlog) en zangeres Dilana Smith (die hierover het nummer Behind Closed Doors maakte). Mede dankzij de steun van deze bekende Nederlanders hebben we veel mensen kunnen bereiken en het onderwerp ook echt dichterbij kunnen brengen. Want het is zo ontzettend belangrijk dat iedereen weet dat mensenhandel niet iets is wat ver weg is, maar juist dichtbij. Het komt op elke school voor en is een maatschappelijk probleem waar we met z’n allen alert op moeten zijn. Zodat we signalen herkennen, meisjes kunnen waarschuwen voor mensenhandelaren en mensenhandel uiteindelijk stopt. 

Meer informatie

Meer informatie en het rapport over aangiftebereidheid bij mensenhandel zijn te vinden op de site van ons Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel.