Kapot

Gepubliceerd op 3 oktober 2017
Kapot

Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad. Deze maand deelt ze het verhaal van Anna. Haar verhaal laat zien wat voor ondenkbaar vreselijke dingen er plaatsvinden in de levens van kinderen en jongeren en hoe belangrijk het is dat zij de best mogelijke hulp krijgen.

Kapot

Vaak denk ik nog aan haar terug. Anna was 16 toen ze zes jaar geleden bij Fier kwam. Een mooi meisje, maar haar blik vertelde dat ze dat niet zag. En überhaupt liever niet gezien wilde worden. Ze was aangemeld door een hulpverlener uit het midden van het land, die haar levensverhaal had omschreven. Maar het duurde maanden voordat Anna zelf beetje bij beetje haar verhaal kon doen.
Anna was tien jaar oud toen de nieuwe vriend van haar moeder bij hun introk en besloot om, zo zei hij het tegen haar, geheime spelletjes met haar te spelen. Haar moeder had vaak late diensten op haar werk, waardoor er genoeg tijd was voor deze spelletjes. De spelletjes deden pijn. Waren beangstigend. Werkten verlammend.
Van een enthousiast, humoristisch en leergierig meisje veranderde ze in een meisje dat zich terugtrok. Haar vriendinnetjes zagen Anna veranderen en lieten haar steeds meer links liggen. Tot er geen vriendinnetjes meer waren. Na twee jaar was de relatie van haar moeder en vriend voorbij, en stopten de verkrachtingen van het ene op het andere moment. Anna besloot haar moeder te vertellen over de nare spelletjes, maar dat geloofde moeder niet.
 
Op de middelbare school kwam Anna na een half jaar de 18-jarige Randall tegen. Hij werd haar vriendje en al vrij snel hadden ze voor het eerst seks. De volgende dag liet hij haar een video zien met de beelden van hun vrijpartij. Hij had het stiekem gefilmd. Je bent nu van mij, zei hij. Als je niet wilt dat iedereen deze video te zien krijgt, ga je vanaf nu doen wat ik wil. De verlammende angst maakte dat Anna niks kon. En bovendien zou haar moeder haar toch niet geloven.
Drie jaar werd ze uitgebuit. Wekelijks moest Anna seks hebben met vrienden of kennissen van Randall. Anna sloot al haar gevoel uit en functioneerde als een soort robotversie van zichzelf. Op school was er uiteindelijk een schoolmaatschappelijk werker die signalen oppikte en het gesprek aanging.
 
Zo kwam Anna bij Fier. Ze was kapot. Angst, depressie, herbelevingen, gedragsproblemen, geen sociaal netwerk, slecht presterend op school. De voortdurende trauma’s hadden haar stuk gemaakt.
Hoe kun je dan toewerken naar herstel? Waar begin je? Het zal u niet verbazen dat je er niet bent met een paar gesprekken met een psycholoog. Dit ernstig beschadigde meisje had een specialistische aanpak nodig op alle leefgebieden. We begonnen met rust en vertrouwen. Anna laten weten dat ze bij ons veilig was. Dat duurde maanden. Toen er meer rust kwam en Anna begon te vertellen over wat haar was overkomen, konden we met de traumabehandeling starten. Een intensief traject. We startten met onderwijs, dat speciaal is afgestemd op cliënten die moeite hebben met concentratie door nare herinneringen. In de Asja-groep, voor slachtoffers van loverboys, leerde Anna weer vertrouwen te krijgen in anderen. Ontdekte ze weer wat vriendschap is en kreeg ze van haar mentor complimenten, vertrouwen. Elke avond werd ze ingestopt en geknuffeld. Ze was drie toen dat voor het laatst was gebeurd. Ze volgde verschillende therapieën die gericht waren op het krijgen van zelfvertrouwen en begon te sporten om lichamelijk weer krachtig en fit te worden. Ook werkten we aan het ontdekken van haar dromen. Waar lag haar passie?
 
Na ruim twee jaar was Anna klaar voor een nieuw leven, met steeds minder ondersteuning van ons. Waarom het verhaal van Anna me zo is bijgebleven en ik het met u deel? Omdat haar verhaal laat zien wat voor ondenkbaar vreselijke dingen er plaatsvinden in de levens van kinderen en jongeren. En veel vaker dan we denken. Omdat haar verhaal laat het zien dat we met onze specialistische zorg écht kunnen toewerken naar herstel. Dat er voor deze zwaar beschadigde meiden een andere toekomst is.

Asja, de behandelvoorziening waar meisjes als Anna behandeld worden, is één van onze drie afdelingen die erkend zijn als landelijk specialistisch aanbod. Eind 2019 lopen de landelijke inkoopcontracten af van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) met aanbieders van specialistische zorg die niet in iedere regio voorhanden is. Het is nog onduidelijk of deze contracten worden verlengd. Ik maak me ernstig zorgen over de toekomst van al deze meisjes en jonge vrouwen. De kans bestaat dat veel van hen in de toekomst niet meer terecht kunnen voor de hulp die zij zo nodig hebben. Dat kan en mag niet gebeuren.