Investeer in aanpak mensenhandel

Gepubliceerd op 13 juli 2017
Investeer in aanpak mensenhandel

Frank Noteboom en Shamir Ceuleers, respectievelijk hoofd en senior beleidsmedewerker van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel (CKM) van Fier schreven voor dagblad Trouw een opiniestuk over het belang van investeren in de aanpak mensenhandel.  

Een oproep aan de formerende partijen

De politieke agenda werd de afgelopen jaren begrijpelijkerwijs gedomineerd door de asielcrisis. Om velerlei redenen was het kabinet er zeer aan gelegen om – in de woorden van het kabinet –  het ‘cynische bedrijfsmodel[1]’ van de mensensmokkelaar te ontmantelen waardoor geld noch moeite is gespaard om de ongecontroleerde migratiestromen te stoppen. Dat deze inzet, in combinatie met draconische bezuinigingen, diepe wonden hebben geslagen in de slagkracht van onze opsporingsdiensten, is een politieke erfenis waar de formerende partijen niet om heen kunnen.  Terecht was dan ook het pleidooi afgelopen januari van Bolhaar (destijds hoofd OM) en Van Aartsen (destijds burgemeester Den Haag) voor een investering van €1 miljard omdat we anders de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit dreigen te verliezen. Naar verwachting zal het nieuwe kabinet straks dan ook over de brug komen met een forse financiële injectie. Het is hierbij van belang dat de formerende partijen de aanpak van mensenhandel niet uit het oog verliezen net zoals in het recente verleden wel is gebeurd. Want waar er wel aandacht is voor de aanpak van mensensmokkel, blijft de aanpak van mensenhandel helaas grotendeels buiten beeld. Het eveneens cynische bedrijfsmodel van de mensenhandelaar heeft immers in de afgelopen jaren genoeg weten te profiteren van de ontoereikende capaciteit en middelen bij de opsporingsdiensten.

Uitstel is dan ook geen optie meer omdat alle seinen op rood staan. Uit een recente Kamerbrief[2] erkent de verantwoordelijk Minister de treurige stand van zaken. Het aantal slachtoffers wat in beeld is ten opzichte van 2014 is gedaald met een derde, één op de drie zaken wordt door het Openbaar Ministerie geseponeerd wegens gebrek aan bewijs en de gemiddelde strafmaat bij mensenhandel is gekelderd tot een historisch dieptepunt van anderhalf jaar[3]. Twee jaar geleden was er al een concrete mogelijkheid om in te grijpen. Het kabinet investeerde  €250 miljoen in Veiligheid & Justitie om acute problemen aan te pakken. Maar de aanpak van mensenhandel werd grotendeels overgeslagen. Een andere kans bood zich aan  in de vorm van een aangenomen motie van ChristenUnie-Kamerlid Voordewind. Hierin werd specifiek verzocht de aanpak van mensenhandel weer op peil te brengen. Ook deze mogelijkheid werd onvoldoende benut. Het kabinet kwam slechts met  €1 miljoen voor 2017, niet eens genoeg voor achterstallig onderhoud.

Nu de ChristenUnie is aangeschoven dient zich een derde ‘window of opportunity’ aan om de aanpak van mensenhandel weer op peil te brengen. Voor een dergelijke trendbreuk is meer nodig dan een investering van een enkel miljoen. Indien ook deze gelegenheid onbenut blijft moeten we niet raar opkijken wanneer politie en justitie nog minder grip krijgen op mensenhandel netwerken. Vorige maand verscheen nog een uitgebreide reportage over hoe middelbare scholieren steeds vaker worden geronseld voor drugsmokkel en gedwongen seksuele handelingen. Fort Oranje is zojuist ontruimd mede vanwege mensenhandel en bij de Valkenburgse zedenzaak werden tientallen klanten gearresteerd voor het betalen voor seks met een Nederlands minderjarig meisje waarvan een groot aantal overigens wegkwam met een taakstraf of vrijspraak.

Het is belangrijk dat de formerende partijen allen doordrongen worden van het feit dat mensenhandel zich niet beperkt tot incidenten, maar zich structureel heeft genesteld binnen de Nederlandse samenleving. Onze boodschap is dan ook duidelijk: toon politieke moed,  maak van de aanpak een serieus speerpunt en trek de portemonnee. Het alternatief is immers onverteerbaar.

[1] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2015/09/08/brief-tweede-kamer-europese-asielproblematiek/tk-europese-asielproblematiek.pdf

[2] Kamerbrief, 29 november 2016

[3] Zie: https://www.nationaalrapporteur.nl/Publicaties/Monitor-mensenhandel-vervolging-berechting2015/index.aspx