Zero tolerance

Gepubliceerd op 2 januari 2018
Zero tolerance

Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad. Deze maand schrijft ze over het masterplan voor het bestrijden en terugdringen van geweld in alle onderdelen van het Koninkrijk der Nederlanden.

 

Zero tolerance

Ik heb een diep gekoesterde wens. Mijn wens is dat geweld in alle onderdelen van het Koninkrijk der Nederlanden wordt teruggedrongen. Als kind van een Caribisch eiland (ik ben geboren op Curaçao) wil ik hier een bijdrage aan leveren. Van betekenis zijn.

Geweld maakt veel kapot, veel te veel. Ondanks alle inspanningen komt geweld in afhankelijkheidsrelaties (geweld dat plaatsvindt in relaties waarin mensen afhankelijk zijn van elkaar) nog steeds veel te veel voor in het Koninkrijk. En dan heb ik het over kindermishandeling, huiselijk geweld, incest, tienermeisjes die door een loverboy in de prostitutie worden gebracht. Maar het komt in ons Koninkrijk ook voor dat een moeder haar dochter aanbiedt aan mannen omdat ze geen geld meer heeft om eten te kopen voor haar kinderen. De bestrijding ervan vraagt om het bundelen van krachten, het uitwisselen van kennis en praktijkervaring.
Op 28 en 29 november 2017 vond op Aruba het ‘1st Congress of the Kingdom of the Netherlands on Domestic Violence’ plaats. Tijdens dit congres mocht ik de openingsspeech doen en ik deed ondermeer een oproep om een Koninkrijksbreed masterplan te ontwikkelen voor de bestrijding van geweld in relaties. Deze vorm van geweld is geen individueel probleem maar een probleem van de gehele samenleving, van het gehele Koninkrijk. De heer Glenbert Croes, minister van Sociale Zaken van Aruba, heeft de handschoen opgepakt. Het masterplan moet een gemeenschappelijk kader vormen voor het Koninkrijk, waarin Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Aruba, Bonaire, Curaçao en Nederland gemeenschappelijke ambities formuleren voor het bestrijden en terugdringen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het masterplan verwoordt de gezamenlijke ambitie; duurzaam samenwerken, kennisdelen en elkaar inspireren. Zo wordt de som meer dan het geheel der delen.
 
Zero tolerance voor geweld. Dat staat voorop in het masterplan. Want welke vorm het geweld ook aanneemt, vast staat dat het mensen beschadigt en samenlevingen beschadigd raken. Een samenleving die vrij is van geweld, waarin families gezond kunnen bestaan en kinderen veilig kunnen opgroeien: dat is mijn grote droom én tevens het uitgangspunt van het plan. Het idee is verder dat het Koninkrijksbrede masterplan door ieder (ei)land wordt uitgewerkt in een nationaal plan met concrete acties, gericht op het doorbreken van het geweld.
Het begint bij het verlagen van drempels om hulp te zoeken, erover te praten. Mensen schamen zich voor het geweld, voelen zich schuldig, worden geïntimideerd en bedreigd om hun mond dicht te houden (als je het aan iemand vertelt dan…), zijn bang veroordeeld te worden of zijn bang hun kinderen kwijt te raken als het misbruik, de mishandeling of de verwaarlozing naar buiten komen. Mensen vragen zelden om hulp. Daarom is het (vaak) een verborgen probleem. En al helemaal in kleine gemeenschappen op de Caribische eilanden waar iedereen elkaar kent. Dat is trouwens niet anders op onze eigen eilanden: Texel, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog, Vlieland…
 
Geweld in afhankelijkheidsrelaties wordt niet alleen gekenmerkt door intergenerationele overdracht – problemen die overgedragen worden van ouder op kind – maar ook door vicieuze cirkels van geweld. Mensen die negatieve en traumatische ervaringen meemaken, hebben een grote kans opnieuw slachtoffer te worden. Er kan een levenslang patroon ontstaan van negatieve en traumatische ervaringen waartegen mensen zich niet kunnen beschermen. Als je als kind niet hebt geleerd dat jouw grenzen gerespecteerd worden en hoe jij je eigen grenzen kunt bewaken, dan blijft dit de rest van je leven moeilijk. Daarom is het zo belangrijk dat we er vroeg bij zijn.
We willen niet met de kraan open dweilen. Terugdringen van geweld moet hand in hand gaan met het creëren van kansen: toegankelijkheid van onderwijs, kwalitatief goed onderwijs zodat kinderen en volwassenen zich kunnen ontplooien en kunnen participeren. 
 
In het Caribische deel van het Koninkrijk verlaten veel jongeren zonder diploma het onderwijs lopen ze grote kans langdurig afhankelijk te worden van een uitkering, geen werk te vinden of periodes van langdurige armoede en schulden te kennen. Hierdoor blijven zij kwetsbaar voor onrecht, misbruik, uitbuiting, intimidatie en geweld. Hulp bij het stoppen van geweld en hulp bij problemen, klachten, stoornissen en beperkingen is daarom belangrijk. Maar minstens zo belangrijk is het om mensen op weg te helpen met een diploma, participatie, een baan en financiële zelfstandigheid. Dat is de visie van onze werkwijze in Nederland, maar dit is zeker ook van belang in het Caribische deel van ons Koninkrijk.
Het zijn steeds de meest kwetsbaren die slachtoffer worden. Vaak onzichtbaar voor de samenleving. Ik wil een stem geven aan de kinderen en mensen die niet voor zichzelf kunnen of durven opkomen en die kwetsbaarheid ombuigen. In ons hele Koninkrijk.