Achtergelaten

Gepubliceerd op 12 augustus 2019
Achtergelaten

Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad. Deze maand schrijft ze over achterlating.

‘In de zomer van mijn zeventiende verjaardag stelden mijn ouders voor om met het hele gezin op vakantie naar Egypte te gaan. Leuk, dacht ik. Het was voor het eerst sinds lange tijd dat we zoiets deden. Het leek op een heel gewone vakantie, maar de laatste week viel het me op dat mijn ouders de koffers nog niet aan het pakken waren. Toen dit de dag voor vertrek nog niet was gebeurd, vroeg ik ernaar. Mijn vader zei toen: Nederland ga je nooit meer zien. Daar zat ik dan. In zijn land, met zijn vreemde mensen en zijn vreemde taal. Ik voelde me zo leeg, radeloos en machteloos. Mijn hart was gebroken. Mijn vader pakte het meest dierbare wat ik had van mij af: mijn identiteit.’

Dit is het verhaal van Yanara. Nu negentien jaar oud, geboren en getogen in Nederland, Egyptische ouders. Yanara zat meer dan een jaar lang gevangen in Egypte. Ze verbleef in een klein dorpje, in een huis met tralies voor de ramen en afgesloten deuren. Haar ouders waren van plan om haar uit te huwelijken aan een voor Yanara onbekende man. Maar zover kwam het niet. Na een mislukte eerste ontsnappingspoging, lukte het haar de tweede keer om terug naar Nederland te vluchten. Hier kwam ze bij Fier terecht.
 
Het verhaal van Yanara staat niet op zichzelf. Per jaar keren honderden kinderen na de zomervakantie niet terug naar Nederland. Omdat ze zijn achtergelaten in het land van hun ouders. Vaak om ze daar uit te huwelijken of om ze door familie te laten heropvoeden omdat ze te westers zouden zijn geworden. Het gaat om jongeren – kinderen nog – die in Nederland geboren zijn of het grootste deel van hun leven hier hebben doorgebracht. Kinderen die hier een bestaan hebben opgebouwd, naar school gaan, vriendjes en vriendinnetjes hebben, onderdeel uitmaken van onze samenleving.
 
De zomer is voor velen een mooie periode. Een grote groep Nederlanders kijkt uit naar een fijne vakantie, een moment van vrij zijn, van genieten. Voor kinderen als Yanara is de zomer en de aanloop daarnaartoe echter een periode van angst en wanhoop. Een regelrechte nachtmerrie. Een trauma dat effect heeft op de rest van hun leven. Ik kan het natuurlijk niet helemaal navoelen, omdat dit mij als kind niet is overkomen. Maar ik kan me er wel een voorstelling van maken hoe het moet zijn om niet je eigen keuzes te mogen maken. Om van de ene op de andere dag uit je bekende omgeving te worden gerukt. Om te moeten trouwen met iemand die je niet kent. Om achtergelaten te worden in een piepklein bergdorp, zonder je broertjes en zusjes om je heen. Om al je zekerheden te zien wegvallen. Om je niet langer veilig te voelen. De impact daarvan is immens. Of zoals Yanara het zegt: ‘Dat gevoel van wanhoop, radeloosheid en in het nauw gedreven zijn, gaat nooit meer weg.’
 
Ik weet dat dit thema voor veel mensen een ver-van-m’n-bedshow is.
Maar stel je eens voor: hoe zou het voor jou zijn?
 
Wat mij betreft is dit een vraagstuk dat blijvende aandacht verdient. Niet alleen tijdens de zomermaanden, maar het hele jaar door. Het is van belang dat op scholen aandacht wordt besteed aan dit thema. Zodat de kinderen om wie het gaat wéten dat er oog voor is, dat ze ergens naartoe kunnen met hun angsten en vermoedens, dat ze hulp kunnen krijgen en dat achterlating voorkómen kan worden. Of dat er iemand aan de bel trekt als ze na de vakantie niet terugkeren naar school.
 
Dus laten we onze ogen en oren openhouden. Laten we deze kinderen beschermen.
Laat de zomer weer van iedereen zijn.
 
Linda Terpstra

Ps. Kent u iemand in het onderwijs? Knip deze column uit en geef ‘m door. U kunt hiermee het verschil maken voor een kind in nood.