chat

De financiële hindernisbaan die zorg heet

Gepubliceerd op 4 oktober 2022
De financiële hindernisbaan die zorg heet

Dat we een paar stevige maatschappelijke uitdagingen hebben, is inmiddels meer dan duidelijk. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is all over the place. Op radio, televisie, in dagbladen, tijdschriften, online… Overal zie, hoor en lees je erover. Ondanks dat de aanleidingen hiervoor altijd treurig zijn, is het goed en belangrijk dat er steeds meer aandacht voor dit thema komt. Want doordat seksueel geweld zo op de kaart staat, kan er verandering plaatsvinden. Het is een begin. Bovendien weten slachtoffers hierdoor beter dat ze niet de enige zijn die dit overkomt, dat het niet hun schuld is én dat ze hulp kunnen krijgen. 

Helaas is de hulpverlening rondom deze problematiek nog lang niet op de rit. Althans, de expertise is er wel, ruim voldoende zelfs, maar de financiering is nog altijd een groot probleem. Of een uitdaging – laat ik het zo noemen. Ik neem u in deze column graag even mee in deze lacune.

Om hulp te kunnen bieden aan slachtoffers van (seksueel) geweld is een diagnose of een Wmo-indicatie nodig. Alleen het gegeven dat je slachtoffer bent van seksueel geweld of seksuele uitbuiting vinden we in Nederland niet genoeg om recht op hulp te hebben. Het is geen financieringsgrondslag. En daarom zijn we genoodzaakt om de problemen van onze cliënten dusdanig te formuleren dat ze in het juiste hokje van de verzekeraars of de gemeente passen.

Als die eerste hindernis is genomen heb je dus recht op zorg en dat is in veel gevallen traumabehandeling. En die behandeling is belangrijk, want van de slachtoffers die geen traumabehandeling krijgen, maakt twee derde opnieuw seksueel geweld mee. Maar daarmee zijn we er in veel gevallen nog niet. Seksueel geweld kan namelijk een ontwrichtende werking hebben op álle aspecten van je leven. We zien slachtoffers die al vroeg stoppen met school, geen werk kunnen vinden, schulden opbouwen, middelen gebruiken, moeite hebben met een relatie aangaan, geen onderdak hebben en soms zelfs langdurig onder de invloed van hun misbruiker blijven.

Je kunt dan iemands trauma’s behandelen, maar dan resteren nog altijd al die andere problemen. Problemen die er vaak voor zorgen dat mensen van de ene slechte situatie in de andere belanden en steeds opnieuw slachtoffer worden. Ze komen terecht in een vicieuze cirkel.

De praktijk wijst dit iedere dag opnieuw uit, en tóch krijgen we het in Nederlandse zorgstelsel maar niet voor elkaar om deze slachtoffers adequaat te helpen. Gewoon te doen wat nodig is. Sterker nog: het systeem bemoeilijkt de juiste integrale hulp aan alle kanten en maakt die soms zelfs onmogelijk. Omdat geweld in afhankelijkheidsrelatie geen zorgdomein is, krijgen we bij Fier de zorg voor gebruikte, misbruikte, uitgebuite en mishandelde kinderen, jongeren en volwassenen maar moeilijk gefinancierd. En zo worden slachtoffers dubbel geraakt: eerst door het geweld dat ze meemaakten, daarna door het Nederlandse systeem.

Ja, we zijn blij dat de overheid heeft besloten om Mariëtte Hamer aan te stellen als Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Dit is een eerste stap naar het serieus nemen van dit enorm grote en ernstige maatschappelijke probleem. Maar daarmee zijn we er dus nog lang niet. Willen we slachtoffers van seksueel geweld écht goed kunnen helpen, dan moeten we de professionele ruimte en de middelen krijgen om te doen wat nodig is. Dat betekent: per cliënt bekijken welke interventies nodig zijn om weer rechtop te kunnen staan in de maatschappij. Naast het behandelen van trauma moet er ruimte zijn voor onder meer scholing, bescherming, maatschappelijke participatie en het gevoel de moeite waard te zijn.

Mariëtte, zullen we het binnenkort over de vervolgstappen hebben?
 
Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier; landelijk expertise- en behandelcentrum bij geweld in afhankelijkheidsrelaties. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad.
 

Gerelateerde artikelen

Wat je niet ziet is er wel

Wat je niet ziet is er wel

Nooit was het gemakkelijker voor misbruikers om kwetsbare kinderen online te vinden en vervolgens te misbruiken. Maar wij geven niet op en gaan de strijd aan, nu met project Spine.

Lees meer

Opsluiten is geen optie

Opsluiten is geen optie

Van opsluiten is nog nooit iemand beter geworden. Toch gebeurt het in de jeugdzorg op sommige plekken nog steeds. Stichting Het Vergeten Kind zegt hierover: ‘Het gaat om kinderen die zichzelf be...

Lees meer

Meneer Rutte en collega's, u bent aan zet!

Meneer Rutte en collega's, u bent aan zet!

De kranten staan er vol mee: de nijpende personeelstekorten in de zorg, het onderwijs en andere maatschappelijke sectoren. Hoe lossen we dit probleem op? Dat is een belangrijk vraagstuk voor de komend...

Lees meer

Bloeiend voorbeeld

Bloeiend voorbeeld

De prachtige bloemen, de blauwe lucht, het markante gebouw dat prominent aanwezig is… Deze foto zegt alles waar Fier voor staat. Bloei, schoonheid, een mooi vooruitzicht. En ja, laat het duidel...

Lees meer

Orange the World

Orange the World

Orange the World. Oftewel: maak de wereld oranje. Deze weken zult u zien dat dit gebeurt. Om u heen zult u belangrijke en iconische gebouwen in oranje licht gehuld zien, zoals het gemeentehuis, het Ab...

Lees meer

Zorgen over de jeugdzorg

Zorgen over de jeugdzorg

Op 29 oktober meldde het Noordhollands Dagblad dat de Noord-Hollandse jeugdzorginstelling Parlan naar de rechter stapt om te voorkomen dat de gesloten jeugdzorg naar een instelling van ver buiten de r...

Lees meer

Suïcides in de jeugdhulp

Suïcides in de jeugdhulp

De laatste tijd is er landelijk veel aandacht voor jeugdhulp en het stijgende aantal suïcides in instellingen, die vaak het gevolg zijn van een traumatisch verleden van misbruik, verwaarlozing en...

Lees meer