De wereld kleurt oranje

Gepubliceerd op 22 november 2019
De wereld kleurt oranje

Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier; landelijk expertise- en behandelcentrum bij geweld in afhankelijkheidsrelaties. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad, deze keer over de internationale campagne tegen geweld, Orange the World.

Vijfenveertig procent van de meisjes en vrouwen heeft in haar leven te maken met geweld, en één op de acht meisjes en vrouwen is ooit verkracht. Dit zijn de wrange cijfers die een geciviliseerd land als Nederland vandaag de dag voortbrengt. Onbegrijpelijk en onaanvaardbaar.

Waarom laten we dit toe? Waarom laten we dit met onze meisjes en vrouwen (en met onze jongens en mannen) gebeuren? Wordt het niet eens tijd dat we met z’n allen zeggen: tot hier en niet verder? Iva Bicanic, hoofd van het Centrum Seksueel Geweld, vroeg zich onlangs tijdens een presentatie af waarom we over dit onderwerp niet op het Malieveld gaan staan. Waarom niet net als de boeren, de verpleegkundigen en het onderwijspersoneel? Want dat schijnt de politiek nodig te hebben om in beweging te komen.

De komende twee weken kleurt de wereld een beetje oranje. UN Women voert namelijk, in samenwerking met ministeries, gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties, de wereldwijde campagne Orange the World, waarmee we laten zien dat we de strijd tegen geweld tegen vrouwen steunen. Zestien dagen lang wordt wereldwijd actie gevoerd, ook in ons land. Maar is dit initiatief voldoende om die ontluisterende cijfers weg te werken? Ik hoop het van harte.

Ik hoop van harte dat deze campagne ogen opent, ook in de politiek. Ik hoop dat deze campagne elke politieke partij inspireert om dit onderwerp een prominente plek in z’n nieuwe partijprogramma te geven. Ik zou zo graag van ze willen weten: wat willen en gaan jullie doen om geweld tegen vrouwen en kinderen aan te pakken? Nu het geweld toeneemt, de cijfers oplopen. We moeten fundamenteler te werk gaan, dieper, gemotiveerder. Er moet meer geld bij, willen we die cijfers weer omlaag krijgen. Cijfers die best eens hoger zouden kunnen zijn, want (seksueel) geweld is veelal een verborgen probleem. Het speelt achter veel meer voordeuren dan u en ik vermoeden.

Ter illustratie opnieuw wat cijfers: naar schatting worden per jaar 1.320 Nederlandse meisjes slachtoffer van een loverboy. In 2016 bleek uit onderzoek dat 89% van deze meisjes onzichtbaar blijft voor hulpverlening en opsporing. En uit de onlangs gepubliceerde Slachtoffermonitor van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen blijkt dat het zicht op deze groep nog meer is afgenomen. Inderdaad: zorgelijk, want juist deze slachtoffers hebben onze hulp en bescherming heel hard nodig.

De afgelopen jaren hebben we bij Fier een stukje onzichtbaarheid zichtbaar kunnen maken. Dit door middel van onze chatmogelijkheid. Via Chat met Fier kunnen jongeren en jongvolwassenen anoniem met een hulpverlener chatten over het geweld en het misbruik dat ze meemaken. In 2018 kwamen in totaal 408 vermoedelijke slachtoffers van een loverboy via deze chat met ons in contact, waarvan ruim 60% minderjarig. Deze voornamelijk Nederlandse meisjes en vrouwen vertelden veelal voor het eerst over wat hen is aangedaan. Let op: voor het éérst. Dat betekent dat ze daarvóór onzichtbaar waren. Ze spraken niet eerder over wat ze meemaakten. Velen zwegen zelfs jarenlang. Vaak uit schaamte en angst. Dat betekende soms dat het misbruik kon blijven doorgaan, dat de daders méér slachtoffers konden maken. Omdat niemand het misbruik stopte. Omdat niemand ervan wist. De chat laat slachtoffers praten, vanwege de anonimiteit en de laagdrempeligheid. Die chatfunctie betalen we uit eigen zak en met behulp van wat fondsengeld. Al jaren lobbyen we bij de overheid om deze belangrijke functie te omarmen. Tevergeefs.

Dit voorbeeld laat, samen met de vele bezuinigingen in de zorg, zien hoe serieus de politiek dit probleem neemt. En dan kom ik weer bij het Malieveld. Waar blijven we met z’n allen? Waar blijft het protest? De collectieve verontwaardiging? Want geweld is een thema van ons allemaal. Iedereen zou zich hier witheet over moeten maken.

Laten we beginnen bij Orange the World. Vanuit Fier doen we zéker mee. Hoe? Rijd u de komende weken eens langs onze Veilige Veste aan de Holstmeerweg in Leeuwarden, dan ziet u het vanzelf. Zelf zal ik zestien dagen lang een oranje accent in mijn kleding dragen. Opdat ik heel duidelijk wil maken: tot hier en niet verder. Opdat het ogen opent. Doet u met ons mee? Wie weet, zien we elkaar dan binnenkort ook op het Malieveld.

Linda Terpstra

> Bekijk de originele column in het Friesch Dagblad