chat

Krachtige wapens

Gepubliceerd op 2 december 2020
Krachtige wapens

We willen u een vraag stellen, een keuzemogelijkheid. Wilt u voor uw kind: 
A. Een zo hoog mogelijk opleidingsniveau?
B. Een zo laag mogelijk opleidingsniveau? 

We durven er onze rechterhand om te verwedden dat bijna iedereen kiest voor A. Dat is ook onze keuze. Natuurlijk willen we dat onze kinderen het goed doen. Natuurlijk willen we dat ze succesvol zijn en dat ze een zo hoog mogelijke vorm van educatie genieten. Omdat dit nu eenmaal de beste kansen biedt in de maatschappij. Een glansrijke schoolcarrière is een ticket naar een succesvol leven. Uiteraard niet het enige ticket, maar u begrijpt vast wat we bedoelen.

Laten we u dan nu vertellen over hoe het op dit gebied gaat met kinderen en jongeren die in een zorginstelling verblijven. Daar wordt namelijk vaak gekozen voor een lager opleidingsniveau dan het kind aankan. Nee, niet per se door de kinderen zelf, maar wel door de mensen, de professionals, die om hen heen staan. Kinderen die in een opvangvoorziening terechtkomen hebben namelijk nogal wat aan hun hoofd. Ze zijn kwetsbaar op alle mogelijke gebieden. Ze hebben geweld meegemaakt, misbruik, of verwaarlozing. Ze zijn getuige geweest van hoe papa en mama elkaar tot moes sloegen, van wat er allemaal mis kan gaan in een leven. En ze hebben vaak enorme gaten in hun schoolcarrière. Omdat ze spijbelden, zich niet konden concentreren, omdat ze onder schooltijd gedwongen werden om seks te hebben tegen betaling…

Deze kinderen staan op alle fronten met 10-0 achter, en daarmee óók op onderwijsgebied. Ze zijn niet onnozel, ze zijn niet minder intelligent dan hun leeftijdsgenootjes, maar ze hebben ‘domweg’ de pech gehad om in een leven vol geweld terecht te komen. En wat doen wij? We zeggen dat het op school dan maar een tandje minder moet, een niveautje lager, zodat ze tijd hebben voor hun behandeling. Of we zeggen dat ze een tijdje helemaal of gedeeltelijk vrijgesteld worden van school: Ga eerst maar aan je problemen werken en kom daarna maar weer terug. We maken het ze gemakkelijk, omdat het leven al zo moeilijk is en behandeling veel energie vraagt. Met vaak desastreuze gevolgen. Want de achterstanden die zo in hun schoolcarrière ontstaan, zijn niet meer in te halen. Daardoor werken veel van deze jongeren, als ze al werk vinden, zwaar onder hun niveau, met alle gevolgen voor de toekomst van dien. 

Dus waar we als ouders de lat zo hoog mogelijk leggen voor onze kinderen, leggen we de lat als hulpverleners en docenten juist aanzienlijk lager. Vaak onder het mom van: Het is al mooi dat dit meisje of deze jongen überhaupt nog naar school gaat. 

Assiya
Neem het verhaal van Assiya, een jonge meid die bij Fier verblijft. Door alle problemen in haar leven bleef ze twee keer zitten en strandde ze in HAVO 3. En toen kwam ze bij Fier terecht. Hier startte ze op niveau 1 van het MBO. Wil Assiya ooit weer op haar HAVO-niveau komen, kan kost dit haar jaren lang studeren. Te lang. En waarschijnlijk daardoor onhaalbaar. Wat we hiermee eigenlijk kunnen voorspellen is dat Assiya nooit het diploma zal halen waar ze ‘recht’ op heeft.

Waarom? Wáárom geven we aan deze kinderen het signaal af dat hun schoolcarrière van ondergeschikt belang is? Dit terwijl we weten dat een diploma juist voor hen het verschil kan maken als het gaat om hun toekomst. 

In plaats van bewust in te zetten op onderprestatie moeten we juist alles uit de kast trekken om deze jongeren een flitsende schoolcarrière te bieden en daarmee perspectief op een baan, inkomen en zelfstandigheid. We moeten voor A. gaan, voor het hoogst haalbare, alles eruit halen wat erin zit. We hebben als zorginstellingen de taak om deze kinderen en jongeren weer veilig op te laten groeien, de taak om ze de best mogelijke toekomst te bieden. Daar is onderwijs onlosmakelijk mee verbonden.

Scholen en zorginstellingen zouden daarom meer en beter op elkaar afgestemd moeten zijn. Ze zouden elkaar moeten versterken in plaats van elkaar uitsluiten. Dat vraagt om verandering. In denken, in aanpak en structuur. 

‘Education is the most powerful weapon which you can use to change the world’, zei Nelson Mandela ooit. Oftewel: Onderwijs is het meest krachtige wapen dat je kunt gebruiken om de wereld te veranderen. Wij zijn het met hem eens. Laten we onze meest kwetsbare kinderen bewapenen, niet met messen en pistolen, maar met onderwijs. 
Laten we, hoe groot de problemen ook zijn, altijd voor optie A. gaan.

Linda Terpstra, Carlo Segers en Frans Vos

Linda Terpstra is voorzitter van de raad van bestuur van Fier; landelijk expertise- en behandelcentrum bij geweld in afhankelijkheidsrelaties. Iedere maand schrijft ze een column voor het Friesch Dagblad. 
Carlo Segers is voorzitter van het College van Bestuur van het Friesland College. 
Frans Vos is zelfstandig adviseur.


> bekijk de gepubliceerde column in Friesch Dagblad

Gerelateerde artikelen