chat

Safer Internet Day: pas op voor digitale kinderverleiders

Gepubliceerd op 7 februari 2017
Safer Internet Day: pas op voor digitale kinderverleiders

Vandaag is het Safer Internet Day. Op deze dag wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor veilig en verantwoord gebruik van online technologieën en mobiele telefoons met name onder kinderen en jongeren. Social media, videogames en forums: het zijn goudmijnen voor mannen met kwade seksuele intenties. Via deze kanalen weten ze binnen een paar dagen onschuldige tienermeiden in te palmen. Grooming heet dit fenomeen. Een fenomeen dat grote gevolgen kan hebben.

Een kinderlokker die zich voordoet als een good looking tienerjongen en via social media jonge meiden voor zich probeert te winnen. Een loverboy die zijn kansen benut op forums waar pubermeiden zich bevinden. Of een pedofiel die via de chat van kindergames op een geraffineerde manier foto's van jonge kinderen weet te ronselen. Het zijn slechts enkele voorbeelden van grooming.

Anita (20)* was zeventien jaar toen ze op een forum waar informatie wordt gedeeld over gezonde voeding in contact kwam met een oudere jongen. ‘Ik plaatste de oproep “Originele en gezonde salades gezocht” en hij reageerde meteen op dit bericht. We wisselden mailadressen uit, hij stuurde me een aantal tips en binnen een paar dagen hadden we een date; we bleken écht een klik te hebben. Dat hij verkeerde bedoelingen met me had, kwam niet bij me op. Dat ontdekte ik pas veel later. Gelukkig hadden mijn ouders wél op tijd door dat hij niet goed voor me was. Ze schakelden de politie in en daar bleek dat hij een professionele loverboy was. Zijn tactiek? Forums doorspitten en reageren op berichtjes van jonge meiden. Het liefst meiden die veel met voeding bezig waren. Daaruit maakte hij op dat ze onzeker waren of niet lekker in hun vel zaten. Van deze situatie wist hij goed misbruik te maken.’

Digitale kinderlokker

Vier op de tien jongeren wordt weleens benaderd door een digitale- kinderlokker of –verleider, blijkt uit onderzoek. Volgens Heleen Timmerman, allround hulpverlener bij Fier, is het een complex en groot probleem. ‘We zien meiden van elf, twaalf jaar die foute contacten opdoen via het internet. Ze raken op het web bevriend, sturen wat onschuldige foto’s door en al snel worden de plaatjes pikanter of mondt het contact uit in een fysieke ontmoeting met alle gevolgen van dien.’ Ze noemt het verhaal van een elfjarig meisje dat op social media ruim vijfhonderd vrienden had. ‘Haar sexy profielfoto wekte veel interesse op. Jongens gingen haar volgen, complimenteerden haar met haar uiterlijk en probeerden met haar te chatten en mailen. Binnen een half jaar tijd verstuurde ze naar meer dan veertig onbekende contacten pikante foto’s en sprak ze met een aantal van hen af op de webcam. De aandacht die ze kreeg, gaf haar een kick en een goed gevoel. Ze zag totaal niet in dat deze jongens misbruik maakten van haar naïviteit.’

Onwetendheid

Onwetendheid is volgens Timmerman een grote oorzaak van grooming. ‘Veel jongeren zitten op tienjarige leeftijd zonder toezicht van de ouders op social media. Ze kennen wel de term potloodventer en weten dat ze moeten uitkijken als ze ’s avonds alleen door een donker tunneltje naar huis toe fietsen. Maar dat het grootste gevaar ‘gewoon’ op hun eigen telefoon of iPad op de loer ligt, daar hebben ze geen idee van.’ Ook ouders denken vaak dat het niet zo snel uit de hand loopt, weet Timmerman. ‘Ze verwachten simpelweg niet dat het hun kind overkomt. En ze houden niet alle digitale ontwikkelingen bij. Neem bijvoorbeeld het onder tieners populaire sociale spel Habbo Hotel. Het vrolijke online spelletje was met tien miljoen unieke bezoekers per maand 's werelds grootste online community voor tieners. In een virtueel hotel kunnen kinderen rondlopen en met elkaar chatten; openbaar of privé. Uit onderzoek bleek dit spel een virtuele speeltuin voor pedofielen te zijn. De chats, zowel publiek als privé, vormden lokaas voor seksueel misbruik. Schokkend, maar veel ouders hadden tot het onderzoek nog nooit van het spel gehoord. Laat staan dat ze wisten hoe het werkte.’

Blaming the victim

Dat grooming grote gevolgen kan hebben, bewijst het verhaal van Anita. ‘Ik werd opgenomen bij Fier omdat ik het contact met deze jongen niet wilde verbreken. Ik was verliefd en wilde niet geloven dat hij een loverboy was. Hij was lief voor me, gaf me cadeautjes en heel veel zelfvertrouwen. Op dat moment was de band tussen mijn ouders en mij ook niet zo goed. Ik was een onzekere en opstandige puber die de grenzen opzocht en alleen nog maar bij deze jongen te vinden was. Bij Fier moest ik verplicht al het contact met hem verbreken. Dat was moeilijk, maar achteraf het beste voor mij. Ik weet zeker dat ik in de prostitutie was beland als ik nog een paar weken bij hem was gebleven. Hij had de lingerie al voor me in huis gehaald.’

Zo snel mogelijk hulp

Jongeren die slachtoffer zijn of dreigen te worden van grooming moeten zo snel mogelijk professionele hulp krijgen, vindt Timmerman . ‘Ze schamen zich. Vinden het heel moeilijk om het met hun ouders te bespreken. En soms dreigt ”blaming the victim”, een psychologisch fenomeen. De omgeving kan zeggen: wat stom van je, of: iedereen kent de gevaren van internet, hoe kon je daar intrappen? Zo wordt het slachtoffer een nog groter schuldgevoel aangepraat.’ Timmerman denkt dat slachtoffers van grooming een relatief grote kans op psychische klachten hebben. ‘Ze worden achtervolgd door beelden en krijgen last van nachtmerries, slaapproblemen, angstaanvallen en schrikachtig gedrag. Ze kunnen op termijn somber worden en een laag zelfbeeld of seksuele problemen krijgen. Erover praten is dus ontzettend belangrijk. En het schuldgevoel wegnemen. Grooming kan echt iedereen overkomen.’

*De naam Anita is gefingeerd

Tekst: Sonja Onclin, werkzaam bij het landelijke behandel- en expertisecentrum Fier.

Gerelateerde artikelen